بلاگ

مشخصات شیر توپی

مشخصات فنی شیر توپی

از شیر توپی برای قطع و وصل کردن جریان با کمک یک توپی استفاده می شود. تا زمانی که دسته شیر به اندازه 90 درجه نچرخد شیر عمل نمی کند. اینگونه شیر ها دارای نشیمنگاه هایی هستند که از مواد نرم ساخته شده اند، که این مواد خود را با توپی منطبق می کنند. این نوع شیر ها قابلیت کنترل جریان بسیار خوبی دارد چون سطح مقطع عبور سیال، از تقاطع سطح سوراخ دایره ای در توپی و سطع دایره ای قسمت نشیمنگاهی ایجاد می شود.

توپی این شیرها معمولاً از چند نوع فلز مختلف ساخته می شوند. جنس توپی این نوع شیرآلات در صورتی که فاقد روکش باشد باید از جنس فولاد ضد زنگ می باشد. به همین دلیل جنس نشیمنگاه ها از مواد نرم مانند تفلون است. استفاده از این مواد باعث بالا رفتن کیفیت آب بندی می شود.

مزایای شیر توپی

از مزایای مهم این نوع ولو ها، قابلیت عملکرد در نسبت یک به چهارم بسته بودن و باز بودن مجرای توپی، یکپارچه بودن قطعات و عدم نیاز به روانکاری، باز و بست سریع، وزن کم، ساختمان فشرده، نصب و بهره برداری آسان، تغییر سریع جهت جریان، گشتاور پایین مورد نیاز برای باز و بسته کردن و در نهایت، قیمت پایین تر نسبت به سایر شیرها می باشد. از شیر های توپی در شرایطی که سیال دارای ذرات و ناخالصی هست می توان استفاده کرد چون در قسمت ورودی توپی شیر تمایل به جداسازی یا برش ذرات در هنگام بسته شدن می باشد.

به طور معمول در شیرهای توپی استنلس استیل تمامی اجزا ازجمله بدنه، دسته و توپی از جنس استنلس استیل هستند اما ممکن است جنس اجزای داخی و بدنه با هم متفاوت باشد. همچنین جنس آب بند از نوع PTFE می باشد. در شیرهای توپی استنلس استیل بازه تحمل دمایی در کلاس های مختلف یکسان و حدود 200 درجه سانتی گراد است و بازه تحمل فشاری متناسب با افزایش کلاس کاری افزایش می یابد. تفاوت اصلی بین شیر های توپی فولادی و استنلس استیل در جنس بدنه و کاربرد آنها می باشد. آلیاژ استنلس استیل شامل آهن به همراه مقادیری مختلفی از کربن، سیلیکون و منگنز و حداقل 10.5% کروم می باشد. کروم افزوده شده در سطح فلز لایه ای از اکسید ایجا می کند که مانع از هر گونه خوردگی می گردد. با افزایش مقدار کروم مقاومت در برابر خوردگی افزایش می یابد. همچنین برخی از گرید های استنلس استیل شامل عناصر نیکل و مولیبدن می باشند که افزایش شکل پذیری و مقاومت بیشتر آلیاژ در برابر خوردگی را به همراه دارند.

از جمله انواع شیر توپی می توان موارد زیر اشاره کرد:

  • شیر توپی بخار
  • شیر توپی استیل
  • شیر توپی پلیمری
  • شیر توپی فولادی
  • شیر توپی آلفا
  • بال ولو استنلس استیل
  • بال ولو پلی اتیلن
  • بال ولو ربع گرد

اجزاء اصلی شیر توپی

اجزای شیر توپی

  1. بدنه
  2. بونت
  3. نشیمنگاه
  4. توپی
  5. واشر
  6. درزگیر
  7. آب بند
  8. پیچ
  9. مهره
  10. پیچ
  11. محور
  12. بوش آببند
  13. واشر

دسته بندی شیر توپی از نظر ساختمان ظاهری بدنه

  1. تمام جوش (Welded Body)
  2. ورود از بالا (Top Entry)
  3. ورود از پایین (End Entry)
  4. بدنه چند تکه (Split Body)

 

دسته بندی شیر توپی

لازم به ذکر است مدل جوشی شیر توپی در مواردی همچون خطوط دریایی و مناطقی که باید از شیر به صورت دفنی استفاده شود کاربرد دارد. این شیر برای سیالات سمی و مضر کاملاً مناسب بوده و ساختار آن متضمن عدم نشتی در طول عمر شیر است. شیر توپی مدل های چند تکه مانند دو تکه و سه تکه دارد که قابلیت تعمیر در داخل خط از مزیت آنها محسوب می شود.

انواع شیر توپی از نظر مهار گوی

  1. Floating Ball
  2. Trunnion-Mounted Ball
  3. Rising Stem Ball

در مدل Floating Ball، گوی کروی شکل مابین دو سیت (Seat) قرار گرفته و شفت اصلی از بالا به گوی متصل است که این موضوع باعث چرخش 90 درجه گوی می شود. در این حالت شفت تنها اجازه اندکی حرکت جانبی را به گوی می دهد که این امر باعث اعمال فشار به سیت شیر می شود. شایان ذکر است این فشار در سایز بزرگ قابل تحمل نیست و بدین منظور از مدل دیگری استفاده می شود.

در مدل Trunnion گوی کروی توسط دو ساپورت انکور از بالا و پایین به بدنه شیر متصل است و برای سیالاتی با فشار بالا مناسب است. همچنین در این مدل شیر، برای باز و بسته کردن شیر گشتاور کمتری نیاز است که در زمانی که بر روی شیر اکچویتور (Actuator) نصب شود باعث کاهش سایز اکچویتور و همچنین کاهش هزینه خرید می گردد. در این مدل شیر موقعیت توپی ثابت است و رینگ نشیمنگاهی معلق می باشد که این رینگ بوسیله ی یک اورینگ آببندی می شود. وجود این رینگ نشیمنگاهی باعث تنظیم فشار وارده می شود، به همین دلیل از این نوع شیر بیشتر در سایز های بالا استفاده می شود و گاها برای کنترل میزان نشتی در آنها نوعی پورت تخلیه قرار داده می شود و بواسطه ی اینکه قطعات به کاررفته در این نوع شیر ها بیشتر از نوع اول می باشد در نتیجه گرانتر هستند. این شیر ها در قالب شیر های یک، دو و یا سه تکه استفاده می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *